021-57938 021-57918000 info@sahelsheni.com
021-57938 021-57918000 info@sahelsheni.com

راهنمای حمل و نقل عمومی در سنگاپور

سیستم حمل و نقل عمومی در سنگاپور یکی از پیشرفته‌ترین، کامل‌ترین و مقرون‌به‌صرفه‌ترین سیستم‌های حمل و نقل عمومی در سرتاسر جهان است. در این سیستم انواع وسایل نقلیه‌ی عمومی برای جابه‌جایی شهروندان و گردشگران درنظر گرفته شده‌اند و مسئولان تلاش می‌کنند با بهبود هرچه بیش‌تر کیفیت و ارتقای کمیت آن‌ها تا جای امکان مردم را به استفاده‌ی بیش‌تر از وسایل حمل و نقل عمومی در سنگاپور تشویق کرده و بدین ترتیب به‌شکل مؤثرتری آلودگی هوا و ترافیک را کنترل کنند. در این نوشتار به سیستم حمل و نقل عمومی سنگاپور و وسایل نقلیه‌ی عمومی‌ای که در سفر خود به این دولت‌شهر به آن‌ها دسترسی خواهید داشت می‌پردازیم. با مطالعه‌ی این نوشتار می‌توانید بهتر از شبکه‌ی حمل و نقل عمومی این شهر استفاده کرده و راحت‌تر در سطح شهر سنگاپور تردد کنید.

معرفی کلی سیستم حمل و نقل عمومی در سنگاپور

سیستم حمل و نقل عمومی در سنگاپور بسیار گسترده و مدرن و از بعضی جهات در میان تمامی کشورهای دنیا بی‌نظیر است. این سیستم شامل انواع وسایل نقلیه‌ی زمینی مثل شبکه‌ی ریلی گسترده، انواع اتوبوس و تاکسی و … است. این سیستم به‌صورتی طراحی شده که تمامی شهر و نواحی اطراف آن را در بر گیرد و مسافران بتوانند به‌راحتی و با هزینه‌ی کم به مقصد خود در هر کجای شهر سنگاپور بروند. موارد زیر اجزای سیستم حمل و نقل عمومی در سنگاپور هستند:

۱- Mass Rapid Transit) MRT)

حمل و نقل عمومی در سنگاپور

ام.آر.تی، که می‌توان آن را متروی سنگاپور نامید، یکی از بهترین اجزای سیستم حمل و نقل عمومی در سنگاپور و شاید بهترین آن برای تردد ارزان، ایمن و سریع در سطح شهر است. ام.آر.تی قسمت عمده‌ی سیستم حمل و نقل سنگاپور و حومه‌ی آن را تشکیل می‌دهد و گسترده‌ترین شبکه‌ی ریلی در این دولت‌شهر است و در حال حاضر به‌طور میانگین روزانه نزدیک به ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر مسافر را جابه‌جا می‌کند. ام.آر.تی سنگاپور هم‌اکنون ۵ خط و  ۱۱۹ ایستگاه دارد و همان‌طور که اشاره کردیم هم‌چنان در حال گسترش است.

ام.آر.تی سنگاپور هر روز از ساعت ۰۵:۳۰ پیش از ظهر تا نیمه شب فعال است. در ساعات شلوغ، یعنی از ۰۷:۰۰ بعد از ظهر تا ۰۹:۰۰ بعد از ظهر، هر ۲ تا ۳ دقیقه یک قطار و در ساعات خلوت هر ۵ تا ۷ دقیقه یک قطار از ایستگاه‌ها عبور می‌کند. البته ممکن است ساعات کار ام.آر.تی سنگاپور در روزهای تعطیل و ایام خاص متفاوت باشد.

حمل و نقل عمومی در سنگاپور
نقشه‌ی MRT و سایر وسایل حمل و نقل عمومی در سنگاپور را در تصویر می‌بینید. برای مشاهده‌ی تصویر در اندازه‌ی بزرگ‌تر روی تصویر کلیک کنید.

همان‌طور که در نقشه‌ی شبکه‌ی حمل و نقل ریلی سنگاپور مشاهده می‌کنید خطوط ام.آر.تی این شهر با ۵ رنگ قرمز، سبز، زرد، بنفش و آبی و به‌ترتیب با اسامی خط شمال جنوب، خط شرق غرب، خط دایره‌ای، خط شمال شرق و خط مرکز شهر مشخص شده‌اند.

خط قرمز ام.آر.تی سنگاپور دارای ۲۶ ایستگاه، شامل ۱۱ ایستگاه زیرزمینی و ۱۵ ایستگاه روی زمین، است و ایستگاه‌های Juring East و Marina South Pier در ابتدا و انتهای آن قرار دارند.

خط سبز ام.آر.تی سنگاپور دارای ۳۵ ایستگاه، شامل ۸ ایستگاه زیرزمینی و ۲۷ ایستگاه روی زمین، بوده و در حال حاضر طولانی‌ترین خط شبکه‌ی ریلی سنگاپور است. ایستگاه‌هایParis Ris و Tuas Link در ابتدا و انتهای این خط قرار دارند.

خط زرد ام.آر.تی سنگاپور که به اختصار CCL هم خوانده می‌شود ۳۰ ایستگاه دارد که همگی زیرزمینی هستند و ایستگاه‌های Dhoby Ghaut و Marina Bay در ابتدا و انتهای آن قرار دارند.

خط بنفش ام.آر.تی سنگاپور از HarbourFront به Pnuggol می‌رود و مجموعاً ۱۶ ایستگاه دارد و به‌عنوان نخستین خط شبکه‌ی ریلی‌ سنگاپور که قطارهای آن تماماً اتوماتیک هستند شناخته می‌شود. خط بنفش ام.آر.تی سنگاپور تماماً زیرزمینی است.

خط آبی ام.آر.تی شهر دارای ۳۴ ایستگاه زیرزمینی است و ایستگاه‌های Bukit Panjang و Expo در ابتدا و انتهای آن قرار دارند.

در بین ایستگاه‌های ام.آر.تی سنگاپور ایستگاه‌های محله‌ی چینی‌ها [Chinatown] در تقاطع خطوط بنفش و آبی، Civic Distric در تقاطع خطوط قرمز و سبز، Marina Bay در انتهای خط زرد، Clarke Quay روی خط بنفش، Little India روی خط بنفش، Orchard Road روی خط قرمز، Bugis تقاطع خطوط سبز و آبی و HarbourFront Island از همه مهم‌تر و پرترددتر هستند.

از طریق ایستگاه Chinatown می‌توانید به محله‌ی شلوغ و قدیمی چینی‌ها در سنگاپور بروید. ایستگاه Civic Distric شما را به منطقه‌ی تاریخی سیویک می‌رساند که در آن می‌توانید از موزه‌ها و گالری‌های هنری، فورت کانینگ پارک، دهانه‌ی روخانه‌ی سنگاپور و … دیدن کنید. Marina Bay شما را به منطقه‌ی تفریحی مارینا بی سندز، باغ‌های خلیج، چرخ‌وفلک سنگاپور، تماشاخانه‌ی اسپلیند و … می‌رساند. از طریق ایستگاه Clarke Quay می‌توانید به منطقه‌ی کلارک کوای و رستوران‌ها، هتل‌ها، مراکز خرید و … آن دسترسی پیدا کنید. ایستگاه Little India شما را به محله‌ی هندی‌ها می‌برد و از طریق ایستگاه Orchard Road می‌توانید به قطب اصلی خرید در سنگاپور بروید. از طریق ایستگاه Bugis به منطقه‌ی کامپونگ گلام دسترسی داشته باشید و در نهایت بهترین راه برای رفتن به سنتوسا استفاده از خط بنفش و ایستگاه HarbourFront است.

برای استفاده از ام.آر.تی سنگاپور می‌توانید از STP) SINGAPOR TOURIST PASS) استفاده کنید. اس.تی.پی سنگاپور کارتی برای استفاده ارزان گردشگران از وسایل حمل و نقل عمومی در سنگاپور است. با استفاده از این کارت می‌توانید به‌صورت نامحدود نه تنها از ام.آر.تی بلکه از دیگر وسایل حمل و نقل عمومی سنگاپور استفاده کنید. مبلغی که برای خرید کارت اس تی پی پرداخت می‌کنید بر اساس تعداد روزهای اقامت‌تان در این شهر است و شما می‌توانید پس از پایان سفر خود کارت را بازگردانید. برای استفاده از این کارت نکات زیر را درنظر داشته باشید:

  • با استفاده از کارت مخصوص تردد گردشگران در سنگاپور می‌توانید از تمامی وسایل نقلیه‌ی ریلی و اتوبوس‌های شهر استفاده کنید.
  • استفاده از سرویس‌های پریمیوم سنتوسا اکسپرس، RWS8، Nite Owl buses، nught Rider و … با استفاده از این کارت‌ها میسر نیست.
  • درصورت خرید از کارت‌های اس.تی.پی یک روزه اعتبار کارت شما از نخستین سفر تا ساعت ۱۱:۵۹ بعد از ظهر همان روز خواهد بود.
  • استفاده از کارت‌های ۲ یا ۳ روزه در ۲ یا ۳ روز غیر متوالی میسر نیست و درصورت خرید این کارت‌ها استفاده از آن‌ها باید در ۲ یا ۳ روز متوالی صورت بگیرد.
  • برای خرید کارت اس.تی.پی باید مبلغ کمی به‌عنوان سپرده پرداخت کنید و البته می‌توانید آن را پس از تحویل کارت پس بگیرید.

کارت‌های STP را می‌توانید با رنگ سفید و جاذبه‌های گردشگری سنگاپور که با خطوط قرمز روی آن تصویر شده‌اند تشخیص دهید و آن‌ها را از برخی از ایستگاه‌های ام.آر.تی یا از کیوسک‌های اتوماتیک ۲۴ ساعته در ترمینال‌های ۲ و ۳ ایستگاه ام.آر.تی Changi تهیه کنید.

حمل و نقل عمومی در سنگاپور

علاوه بر کارت‌های اس.تی.پی می‌توانید از کارت‌های اس.تی.پی پلاس و اس.جی.تی.پی (SG TOURIST PASS) هم استفاده کنید. کارت اس تی پی پلاس علاوه بر امکانات کارت اس.تی.پی شامل پکیج‌های مختلفی برای بازدید از قسمت‌های مختلف شهر هم هست و البته برای خرید این کارت‌ها نیازی به پرداخت سپرده نیست.

کارت‌های اس.تی.پی پلاس از نظر ظاهری مشابه کارت‌های اس.تی.پی هستند و تنها رنگ‌شان آبی ست. کارت‌های SG شبیه به دو کارت قبل هستند اما معمولاً قیمت پایین‌تری دارند. کارت‌های اس جی شامل تصویر یک شخصیت کارتونی در کنار ساختمان‌های نمادین سنگاپور است.

علاوه بر استفاده از کارت‌های اعتباری هوشمند مخصوص گردشگران می‌توانید درصورت داشتن کارت‌های اعتباری‌ای مثل مسترکارت، ویزاکارت و … نیز هزینه‌های استفاده از سیستم حمل و نقل عمومی در سنگاپور را پرداخت کنید و علاوه بر این می‌توانید برای هر سفر خود بلیطی جداگانه بخرید.

singapore SGCARD

گذشته از این شما می‌توانید با استفاده از Ez-Link Card هزینه‌های سفر با ام.آر.تی سنگاپور، و برخی از دیگر وسایل حمل و نقل عمومی در سنگاپور را پرداخت کنید. ای.زی لینک کارت نیز همانند کارت اعتباری گردشگری سنگاپور نوعی کارت هوشمند است که می‌توانید با استفاده از آن هم از وسایل حمل و نقل عمومی سنگاپور استفاده کنید و هم هزینه‌هایی مثل هزینه‌ی خرید خوراکی و نوشیدنی از دستگاه‌های اتوماتیک فروش خوراکی را پرداخت کنید. کارت ای.زد لینک را می‌توانید از بیش‌تر ایستگاه‌های ام.آر.تی و همچنین از فروشگاه‌های ۷-Eleven بخرید که البته مبلغی که برای خرید این کارت در فروشگاه‌های ۷-Eleven پرداخت می‌کنید و اعتبار آن کمی متفاوت از سایر مراکز فروش است.

۲- LRT)  Light Rail Transit)

LRT در سنگاپور

ال.آر.تی شبکه‌ای است که نقاط دور از مرکز شهر و درواقع حومه‌ی سنگاپور را به خطوط اصلی ام.آر.تی متصل می‌کند و درواقع می‌توان گفت هر خط ال آر تی دست‌کم یک ایستگاه مشترک با ام.آر.تی دارد. با گسترش شهر سنگاپور و افزایش جمعیت و استقلال بیش‌تر حومه‌ی آن ضرورت تشکیل یک سیستم حمل و نقل عمومی برای ارتباط این نواحی به خطوط اصلی ریلی سنگاپور احساس شد و بدین ترتیب از سال ۱۹۹۹ مسئولان حمل و نقل عمومی این شهر به فکر ایجاد خطوط ریلی LRT و جایگزین کردن آن‌ها با اتوبوس‌های محلی افتادند. خطوط ال.آر.تی سنگاپور تماماً اتوماتیک هستند و در آن‌ها از قطارهای بدون راننده استفاده می‌شود. در حال حاضر ۳ خط ال آر تی در سنگاپور فعال هستند: Bukit Panjang ،Sengkang و Punggol.

خط Bukit (BPLRT) دارای ۱۳ ایستگاه است، در ایستگاه Choa Chu Kang با خطوط قرمز و سبز ام.آر.تی و در ایستگاه Bukit Panjang با خط آبی ام.آر.تی تقاطع دارد. خطSengkang  (SKLRT) دارای دو حلقه‌ی شرقی و غربی است که اولی ۵ ایستگاه و دومی ۸ ایستگاه دارد. این خط در ایستگاهی به همین نام با خط بنفش ام.آر.تی تقاطع دارد. خط Punggol (PGLRT) هم از دو حلقه‌ی شرقی و غربی تشکیل یافته که اولی دارای ۷ ایستگاه و دومی دارای ۶ ایستگاه است و در ایستگاهی به همین اسم با خط بنفش ام.آر.تی تقاطع دارد.

برای استفاده از قطارهای ال.آر.تی سنگاپور می‌توانید از همان بلیط‌ها و کارت‌هایی که در قسمت مربوط به قطارهای ام.آر.تی شرح دادیم استفاده کنید.

۳- مونوریل سنتوزا

حمل و نقل عمومی در سنگاپور

یکی از دیگر اجزای سیستم راه‌آهن شهری سنگاپور مونوریل دو مسیره‌ی جزیره‌ی سنتوزا ست که این منطقه را به هاربر فرانت متصل می‌کند و در حال حاضر دارای ۴ ایستگاه است. مونوریل سنتوزا دارای چهار ایستگاه به نام‌های VivoCity (SE1)، Resorts World (SE2)، Imbiah (SE3) و Beach (SE4) است که در بین آن‌ها اولی در قسمت اصلی سنگاپور و باقی در منطقه‌ی سنتوزا قرار دارند. مسافران برای رفتن از هر یک ار ایستگاه‌های منطقه‌ی سنتوزا به ایستگاه VivoCity، که در قسمت اصلی سنگاپور و در نزدیکی ایستگاه HarbourFront ام.آر.تی قرار دارد، باید بلیط تهیه کنند اما سفر بین ۳ ایستگاه دیگر، که در منطقه‌ی سنتوزا قرار دارند، رایگان است.

همان‌طور که گفتیم برای استفاده از سنتوزا اکسپرس یا همان مونوریل سنتوزا نمی‌توانید از کارت‌ اعتباری گردشگران استفاده کنید و بنابراین اگر می‌خواهید از قسمت اصلی شهر به سنتوزا، یا برعکس، بروید باید از روش‌های دیگر پرداخت استفاده کنید. برای استفاده از این خط می‌توانید از بلیط یک‌روزه‌ی سنتوزا استفاده کنید که به شما اجازه می‌دهد در یک روز به‌صورت نامحدود با قطارهای این مسیر سفر کنید. علاوه بر این می‌توانید بلیط‌های این قطار را به‌صورت آنلاین نیز رزرو کنید. مونوریل سنتوزا هر روز از ساعت ۰۷:۰۰ تا نیمه شب فعال است و در هر ساعت نزدیک به ۴۰۰۰ مسافر را در هر مسیر جابه‌جا می‌کند.

۴- اتوبوس‌

اتوبوس در سنگاپور

سنگاپور دارای شبکه‌ی اتوبوس‌رانی بسیار گسترده‌ای است و اگرچه بیش‌تر مسافران با استفاده از شبکه‌ی ریلی و مهم‌تر از همه با استفاده از ام.آر.تی در سطح شهر تردد می‌کنند همچنان جایگاه مهمی در سیستم حمل و نقل عمومی در سنگاپور دارد. در حال حاضر ۴ اپراتور شبکه‌ی اتوبوس‌رانی سنگاپور را مدیریت می‌کنند: SMRT Buses، Tower Transit Singapore، SBS Transit و Go-Ahead Singapore. اتوبوس‌های سنگاپور بر اساس سرعت، ساعت کار، طول مسیر و … به چند دسته‌ی کلی تقسیم شده‌اند:

اتوبوس‌های Direct Chinatown از قسمت‌های مختلف شهر به سمت منطقه‌ی چینی‌ها حرکت می‌کنند. برای این اتوبوس‌ها، مثل اتوبوس‌های اکسپرس (Express) مسیرهای تندرو در نظر گرفته شده است. برای رسیدن به مرکز شهر باید از اتوبوس‌های دایرکت سیتی (City Direct) استفاده کنید. اگر می‌خواهید پس از نیمه شب با استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی در سنگاپور در سطح شهر تردد کنید می‌توانید از اتوبوس‌های NightRider اپراتور SMRT و یا اتوبوس‌های Nite Owl اپراتور SBS استفاده کنید. البته سرویس‌های شبانه عموماً در روزهای تعطیل و شنبه کار می‌کنند. در سیستم حمل و نقل سنگاپور علاوه بر محله‌ی چینی‌ها برای منطقه‌ی Jurong هم اتوبوس در نظر گرفته شده و با استفاده از اتوبوس‌های این مسیر می‌توانید به این منطقه بروید. منطقه‌ی دیگری که برای آن مسیر مستقیم اتوبوس درنظر گرفته شده منطقه‌ی سنتوزا ست. برای رفتن به این منطقه می‌توانید از اتوبوس‌های Restors World Sentosa Service استفاده کنید. گذشته از این‌ها سنگاپور دارای اتوبوس‌هایی به نام Feeder است که بین قسمت اصلی شهر و حومه تردد می‌کنند و می‌توان کارکرد آن‌ها را تا حدی به قطارهای ال.آر.تی تشبیه کرد.

برای استفاده از اتوبوس‌های سنگاپور می‌توانید از کارت‌هایی که در قسمت ام.آر.تی گفتیم استفاده کنید یا با خرید نقدی بلیط هزینه‌ی سفر خود را بپردازید.

۵- تاکسی

singapore taxi

کرایه‌ی تاکسی‌ها در سنگاپور به نسبت دیگر شهرهای بزرگ دنیا پایین است و این باعث شده تا شهروندان و مسافران از این وسیله‌ی نقلیه استقبال کنند. خودروهایی که به‌عنوان تاکسی مورد استفاده قرار می‌گیرند در اکثر موارد مدرن و مجهز به سیستم تهویه‌ی مطبوع، جی.پی.اس صوتی، بی‌سیم، ایر بگ و … هستند و کرایه‌ی آن‌ها با استفاده از کیلومتر شمار محاسبه می‌شود.

تاکسی‌های سنگاپور عمدتاً متعلق به شرکت‌های خصوصی هستند و این شرکت‌ها خودروهای خود را تحت عنوان برندهای متفاوتی نام‌گذاری می‌کنند.

تاکسی‌های کامفورت (Comfort CityCab) متعلق به شرکت CpmfortDelgero هستند و آبی یا زردرنگ اند. تاکسی‌های SMRT متعلق به شرکتی به همین نام هستند و با رنگ اخرایی خود شناخته می‌شوند. تویوتاهای قرمزرنگی که دارای سقفی سفید هستند TransCab نامیده می‌شوند و تحت مالکیت شرکتی به همین نام اند. تاکسی‌های نقره‌ای رنگ سنگاپور متعلق به شرکت Prime Taxis هستند. این شرکت معمولاً از نیسان، تویوتا، کیا و مرسدس بنز استفاده می‌کند و در روزهای تعطیل و شنبه‌ها تعطیل است. شرکت Grab یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فعال در بخش تاکسی‌رانی سیستم حمل و نقل عمومی در سنگاپور است و از نظر نوع کارکرد شباهت زیادی به تاکسی‌های آنلاینی مثل اسنپ، تپسی و … دارد. تاکسی‌های این شرکت به رنگ سبز هستند. تاکسی‌های RydeX، TADA و Go-CAR نیز به ترتیب متعلق به شرکت‌های Ryde، MVL و Go-Jek isjkn و با رنگ‌های بنفش، زرد/سیاه و سبز/سیاه شناخته می‌شوند.

تاکسی‌های که نام بردیم تاکسی استاندارد یا معمولی سنگاپور هستند اما این شهر علاوه بر این تاکسی‌ها دارای تاکسی‌های دیگری مثل تاکسی‌های پریمیوم، ماکسی‌کب، MPV، تاکسی لیموزین و … نیز هست که مسلماً قیمت بیش‌تری دارند.

برای استفاده از تاکسی‌های استاندارد برای تردد در شهر باید به ایستگاه‌های تاکسی بروید و در همین ایستگاه‌ها هم پیاده شوید. در واقع  بر اساس قانون تاکسی‌های سنگاپور نمی‌توانند شما را هر کجا که بخواهید سوار یا پیاده کنند. ایستگاه‌های تاکسی معمولاً در نزدیکی مراکز خرید و هتل‌ها هستند و برای پیداکردن یکی از آن‌ها دردسر زیادی نخواهید داشت. بهتر است از وجه نقد برای پرداخت هزینه‌ی سفرتان با تاکسی استفاده کنید و در خاطر داشته باشید که نمی‌توانید با کارت‌های اعتباری‌ای مثل ویزاکارت کرایه‌ی تاکسی در سنگاپور را بپردازید.

وسایل حمل و نقل عمومی از فرودگاه‌های سنگاپور به داخل شهر

Changi Airport Skytrain

اسکای ترین فرودگاه چانگی (Changi Airport Skytrain) نوعی قطار کوچک بین‌شهری است که مسافران را از فرودگاه به داخل شهر می‌رساند. اسکای ترین فرودگاه چانگی از نوع قطارهای APM است که عموماً اتوماتیک و بدون راننده هستند و برای مسیرهای نسبتاً کوتاهی، مثل فرودگاه تا شهر، مورد استفاده قرار می‌گیرند. درصورتی‌که که از این فرودگاه به سنگاپور می‌روید می‌توانید از ترمینال‌های ۱،۲ و ۳ فرودگاه و بدون پرداخت هزینه به داخل شهر بروید. در حال حاضر ۲۲ قطار هر ۴ دقیقه یک قطار از مبدأ آغاز به حرکت می‌کند و زمان سفر با آن حدود ۴ دقیقه است.

علاوه بر اسکای ترین، درصورتی‌که قصد دارید از ترمینال‌های ۲ و ۴ به سمت شهر حرکت کنید، می‌توانید از اتوبوس‌های شاتل ۲۴ ساعته‌ای که در این مسیر حرکت می‌کنند استفاده کنید. برای سفر از داخل شهر به فرودگاه نیز می‌توانید از همین اتوبوس‌های شاتل استفاده کنید.

سخن آخر

در این نوشتار به وسایل حمل و نقل عمومی در سنگاپور و نحوه‌ی استفاده از آن‌ها پرداختیم. مسلماً نکاتی درباره‌ی درباره‌ی سیستم حمل و نقل عمومی در این شهر و جزئیات مسیرها و بلیط‌های آن‌های آن‌ها وجود دارند که ما در این نوشته به آن‌ها نپرداختیم، چنان‌چه به این شهر سفر کرده‌اید و در این ارتباط اطلاعات بیش‌تری دارید آن‌ها را با ما در میان بگذارید تا راهنمای حمل و نقل عمومی در سنگاپور را هر چه جامع‌تر و کامل‌تر در اختیار دیگر مخاطبان قرار دهیم.

ضمناً شما عزیزان می‌توانید با استفاده از تور سنگاپور ساحل شنی به این دولت‌شهر زیبا سفر کنید. برای کسب اطلاعات کامل در این ارتباط می‌توانید از طریق شماره‌تلفن ۰۲۱۵۷۹۳۸ با ما تماس بگیرید.

منبع: en.wikipedia

ارسال پاسخ

تورهای خارجی

تورهای داخلی