۰۲۱-۵۷۹۳۸
۰۲۱-۵۷۹۳۸

نگاهی به کلیسای سانتاماریا دل فیوره | گوهری درخشان در شهر فلورانس

کلیسای سانتاماریا دل فیوره از مشهورترین کلیساهای اروپا و سمبل اصلی شهر فلورانس ایتالیا است. این کلیسای زیبا قرن‌ها پیش ساخته شده اما هنوز یکی از بهترین جاذبه‌های گردشگری فلورانس است. محیطی که این کلیسا در آن قرار دارد را به خاطر وجود همین کلیسا با نام «میدان دومو» می‌شناسند. در اطراف همین میدان دومو، جز کلیسای سانتاماریا دل فیوره، چند بنای تاریخی دیگر که همه مربوط به رنسانس و قبل آن هستند نیز وجود دارند. این نوشتار بر روی معرفی کلیسای سانتاماریا دل فیوره یا همان کلیسای جامع فلورانس تمرکز دارد. در ادامه با هم خواهیم دید که وضعیت کلی این کلیسا به چه صورت است، هم از تاریخچه‌ی آن خواهیم گفت و هم از معماری زیبای‌اش.

ایتالیا - کلیسای جامع فلورانس
ایتالیا – کلیسای جامع فلورانس

تاریخچه‌ی کلیسای سانتاماریا دل فیوره

اواخر قرن سیزدهم کار ساخت کلیسای سانتاماریا، در محل یک کلیسای قدیمی، آغاز می‌شود و در سال ۱۴۳۶ میلادی است که کار ساخت به اتمام می‌رسد. این یعنی بیش از ۱۴۰ سال کار ساخت کلیسای جامع فلورانس طول کشیده است.

البته که در طی بیش از ۱۴۰ سال، همواره این کلیسا در حال ساخت نبوده است. به عنوان مثال، در چهاردهمین سال کلیسای عظیم فلورانس «آرلونفونو دی کامبیو» – کسی که طراحی این کلیسا را به عهده گرفته بود – از دنیا می‌رود و همین خود موجب می‌شود که برای بیش از ۳ دهه کار ساخت کلیسا بسیار کند پیش برود و عملاً پیشرفتی در آن حاصل نشود. به هر صورت در ۱۶ سال پایانی ساخت این کلیسا، کار روی گنبد انجام می‌‍شود، همان جایی که به نوعی می‌توان شاخص‌ترین اِلِمان کلیسا معرفی‌اش کرد و سرانجام در سال ۱۴۳۶ است که پوپه ایوگینه چهارم کلیسا را تقدیس می‌کند و موقع استفاده‌ی عملی از کلیسا به عنوان بزرگ‌ترین کلیسای فلورانس آغاز می‌شود.

کلیسای سانتاماریا دل فیوره

آن زمان فلورانس دولت‌شهری بزرگ بود و نفوذی بسیار در اروپا داشت. در طی رنسانس نیز نقشی مهم ایفا کرد و هیچ کس نیست که بتواند نقش فلورانس را در رنسانس و سال‌های منتهی به رنسانس انکار کند.

گفتنی است که دکوراسیون خارجی کلیسا اما پس از ساخت کلیسا ساخته شد و حتی تا قرن نوزدهم به طور کامل دکوراسیون تکمیل نشد. این یعنی در طی حدود ۴ قرن دکوراسیون خارجی کلیسا ساخته شده و بنابراین معماران و مهندسان بسیاری روی ظاهر کلیسا کار کرده‌اند. به طور کلی کلیسایی که امروز می‌بیینیم کاملاً مشابه آن کلیسایی که در قرن سیزدهم طراحی شده بود نیست، اما در کل امروز کلیسای جامع فلورانس از بهترین و زیباترین کلیساهای اروپا است و هم در قسمت درونی و هم در قسمت بیرونی از دکوراسیونی فوق‌العاده برخوردار است. با هم در ادامه مروری بر کلیت معماری این کلیسای بزرگ خواهیم داشت.

قسمت بیرونی کلیسای سانتاماریا دل فیوره

باوجودی‌که عمده‌ی قسمت بیرونی کلیسای سانتاماریا دل فیوره در قرن نوزدهم ساخته شده، بسیار شبیه به معماری اصلی کلیسا در دوران قرون وسطی است و به خوبی با برج Giotto در گوشه‌ی کلیسا سازگار است. در قسمت بیرونی از سنگ مرمر مربوط به توسکان استفاده شده به همراه طاقچه‌های مجسمه و طرح‌های پیچیده.

کلیسای سانتاماریا دل فیوره

همانطور که در تصویر می‌بینید در بالای درگاه مرکزی کلیسا یک پنجره‌ی مدور بزرگ به شکل گل رز وجود دارد و بسیار بر نمای خارجی کلیسا افزوده است. در اطراف این پنجره‌ی دایره‌ای هم طرح‌هایی از صلیب دیده می‌شوند و هم مجسمه‌هایی از حواریون. دو نسخه‌ی کوچک‌تر از همین پنجره‌ی مدور بزرگِ گل‌رز مانند در سمت‌های چپ و راست نمای روبه‌روی کلیسا هم وجود دارند.

کلیسای جامع فلورانس

اما فارغ از این موارد آن‌چه که در این کلیسا بسیار شاخص است و به‌نوعی عمده‌ی شهرت کلیسا را سبب شده گنبد بزرگ کلیسا است. نکته‌ای که باید قبل از معرفی کلیت گنبد کلیسای سانتاماریا دل فیوره ذکر کنم این است که این کلیسا از دو گنبد برخوردار است که یکی از آن‌ها در آن سمت کلیسا در نزدیکی در ورودی و دیگری که گنبد بزرگ‌تر است در این سمت قرار دارد. این گنبد بزرگ‌تر را چون معماری با نام Brunelleschi طراحی و ساخته است را با نام گنبد Brunelleschi می‌شناسند.

کلیسای جامع فلورانس

قرار بر این بود که از طرحی که دی کامبیو برای گنبد داده بود استفاده نشود و همچنین ازآن‌جا که استفاده از شمع در فلورانس [به سبب مخالفت با المان‌های ایتالیای مرکزی] ممنوع بود، قرعه‌ی کار به نام Brunelleschi افتاد و قرار شد که او گنبد را طراحی کند و بسازد.

اما چرا قرار شد که از طرحی که طراح اولیه‌ی کلیسا – دی کامبیو – داده بود استفاده نشود؟ مشکل این بود که گنبد مورد نظر دی کامبیو بسیار کوچک بود، این در حالی بود که قرار بود برای مساحتی حدود ۴۰ متر مربع گنبد ساخته شود و ساخت چنین گنبدی با روش‌های سنتی امکان‌پذیر نبود و از همین رو بود که Brunelleschi هم روش‌هایی جدید برای ساخت گنبد به کار گرفت و هم چند وسیله‌ی مکانیکی جدید را خودش ابداع کرد.

در حال حاضر اگر به دیدن کلیسای سانتاماریا دل فیوره بروید این امکان را دارید که از ۴۶۳ پله بالا بروید. با بالا رفتن از این پله‌ها می‌توانید به بالای گنبد بروید و از آن‌جا چشم‌اندازی عالی از کلیت شهر فلورانس و زیبایی‌های آن در پیش چشم داشته باشید.

کلیسای جامع فلورانس

گنبد کلیسای جامع فلورانس بزرگ‌ترین گنبد سنگی جهان است و هنوز هم باوجودی‌که تکنولوژی در زمینه‌ی معماری پیشرفت کرده مایه‌ی تعجب بسیاری از کارشناسان است. جالب آن که Brunelleschi تا قبل از آن که گنبد این کلیسا را بسازد تجربه‌ی معماری نداشت. توضیح آن که او زرگر یا طلاکار بود و اتفاقاً در کارش هم بسیار ماهر بود. چند سال قبل از آن که قصدی برای ساخت گنبد کلیسا وجود داشته باشد، مقامات کلیسای سانتاماریا دل فیوره برای ساخت «در برنز» کلیسا مسابقه گذاشتند. در این مسابقه فقط دو نفر به دور نهایی راه یافتند که یکی از آن‌ها همین Brunelleschi بود. او البته نتوانست اول شود و لاجرم ساخت در برنز به برنده‌ی مسابقه یعنی Ghiberti محول شد.

Brunelleschi پس از شکست در مسابقه‌ی در برنز به سمت معماری رفت و چندین بار به رم سفر کرد. آن‌جا با معماری ساختمان‌های زیبای رم آشنا شد و وقتی بازگشت توانست مسئله‌ای که سالیان دراز حل نشده بود [یعنی مسئله‌ی ساخت گنبدی بزرگ بر فضایی ۴۲ متری] را حل کند. البته ناگفته نماند که برای ساخت گنبدی بزرگ بر فضایی ۴۲ متری نمی‌شد از پشتیبان‌های چوبی استفاده شود. این روش البته روشی سنتی و رایج در ساخت گنبدها بوده ولی برای گنبدی مرتفع که قرار بوده حدود ۱۲۰ متر ارتفاع داشته باشد کارایی نداشته است. برای ساخت گنبد مسابقه برگزار می‌شود و این بار هم Brunelleschi شرکت می‌کند، ولی برخلاف بار یپشین می‌تواند با استفاده از ایده‌ای ناب و حساب‌شده – که هیچ تکیه‌ای بر چوب و پشتیبان‌های چوبی ندارد – برنده شود و کار ساخت گنبد را خود بر عهده بگیرد.

این‌گونه می‌شود که کار ساخت گنبد در سال ۱۴۲۰ میلادی آغاز می‌شود و تا ۱۴۳۶ به طول می‌انجامد و با ساخت گنبد به نوعی کار ساخت کلیسا هم تمام می‌شود، هرچند که در سالیان و دهه‌های بعد روی جلوه‌ی بیرونی کلیسا کارهای زیادی صورت می‌گیرد.

داخل کلیسای سانتاماریا دل فیوره

این کلیسا در درون هم بسیار زیباست و در جای‌جای آن نقاشی‌هایی شاهکار دیده می‌شوند. زیر گنبد هم بسیار زیباست و همچنین دو راهرو در داخل کلیسا وجود دارند که در آن‌ها کلی مجسمه و نقاشی برای بازدید در دسترس هستند.

داخل کلیسای سانتاماریا دل فیوره فلورانس

نقاشی‌های درون کلیسا بسیار به نقاشی‌های آن زمان شبیه اند و روی سنگ‌های مرمر کشیده شده‌اند. ویژگی‌های اصلی این نقاشی‌ها استفاده از اسطوره در آن‌ها و همچنین شلوغی بسیار زیاد است.

برج ناقوس کلیسای جامع فلورانس

برج ناقوس کلیسای فلورانس

برح ناقوس کلیسا، که با نام برج گیوتو هم شناخته می‌شود، پس از گنبد کلیسا شاخص‌ترین عنصر در این سازه است. این برج ۸۱ متر ارتفاع دارد و دور از گنبد اصلی است. کار ساخت برج را گیوتو آغاز کرد، اما عمرش کفاف نداد. پس از او Andrea Pisano در سال ۱۳۳۷ میلادی کار ساخت را بر طبق الگوی گیوتو ادامه داد. گفته می‌شود گیوتو به هنگام طراحی این برج تحت تأثیر گنبد سلطانیه قرار داشته است! همچنین نکته‌ی جالب دیگری که در مورد این برج وجود دارد این است که ساختار آن جدا از ساختار کلی کلیسا است و در واقع پایه‌ای مجزا دارد، این یعنی این برج می‌توانست به تنهایی در هر کجای فلورانس ساخته شود.

سخن آخر

کلیسای سانتاماریا دل فیوره یا کلیسای جامع فلورانس بزرگ‌ترین کلیسای این شهر و سومین کلیسای بزرگ جهان است. این کلیسا پس از حدود ۷ قرن از زمان ساخت‌اش هنوز هم یکی از شاخص‌ترین سازه‌های جهان است و به عنوان جاذبه‌ی گردشگری اصلی فلورانس شناخته می‌شود.

به فلورانس که سفر کردید این فرصت را دارید که به میدان دومو بروید و هم از این کلیسا بازدید کنید و هم مشغول بازدید از چند سازه‌ی زیبا و قدیمی دیگر شوید.

پیشنهاد می‌شود برای آشنایی با شهر فلورانس، مقاله‌ی ما با عنوان ۲۰ نکته در مورد شهر فلورانس را مطالعه بفرمایید. در آخر آن که برای سفر به ایتالیا می‌توانید از خدمات آژانس گردشگری ساحل شنی شامل تور ایتالیا، وقت سفارت ایتالیا و ویزای شینگن ایتالیا استفاده کنید.

دریافت اطلاعات بیشتر در مورد هر یک از این خدمات، از طریق تماس با شماره‌تلفن ۰۲۱۵۷۹۳۸ امکان‌پذیر است.

ارسال پاسخ

20 + هفت =